انواع هوش

در عین حال هوش انواع گوناگونی دارد. از یک تقسیم‌بندی به هوش سیال و هوش متبلور بگیرید تا انواع دیگر آن: هوش کلاسیک، هوش هیجانی، هوش اجتماعی، هوش میان‌فردی، هوش کلامی-زبانی، هوش فضایی-تصویری، هوش طبیعت‌گرا، هوش منطقی-ریاضی، هوش موسیقیایی و ….

البته ما در این مقاله به دنبال آشنایی بیشتر با هوش اجتماعی هستیم که توانایی شناخت خود و شناخت دیگران است. به سخن دیگر این مهارت از تجربه‌ی تعامل با افراد دیگر و نوعی یادگیری از موفقیت‌ها و شکست‌های دیگران در محیط های اجتماع ایجاد می‌گردد. این یک مهارت میان‌فردی است که به ما کمک می‌کند تا عکس‌العمل‌های مفید و مناسب در موقعیتهای گوناگون داشته باشیم تا به خواسته‌های خود نائل آییم.

یعنی توانایی کنار آمدن و سازگاری در مورد موقعیت‌های چالش‌برانگیز و عبور موفقیت‌آمیز از آنها موقعیت‌ها. به عبارت دیگر هوش اجتماعی به ما یاری می‌دهد که چگونه تهدید را به فرصت تبدیل نمائیم و چگونه فرصت‌های ناب رسیدن به اهداف خود را از دل چالش‌ها و تحلیل و تهدیدات بیرون بکشیم.

هوش اجتماعی چیست و به چه کار می آید؟

هوش اجتماعی یک مهارت میان‌فردی است که به ما یاری می‌دهد تا به اطرافیان همکاران و دوستان و فراگیران خود نفوذ نمائیم. یعنی توانایی رهبری نمودن توسط شناخت و آگاهی از شرایط و محرک‌های اجتماعی. این توانایی همچنین شامل تکنیک‌ها و اهداف و استراتژی‌هایی است که به ما یاری می‌دهد تا در عرصه‌های گوناگون زندگی خود به خواسته‌های والای خود برسیم. این مهارت ها به ما این امکان را می‌دهد که در ارتباطات خود با اطرافیان و دیگران روش‌های سالم و مؤثر و مفید را تجربه نمائیم. به طوریکه همواره روحیه سازگاری خویش را بالا ببریم تا در ارتباطات خود احساس شرمندگی، گناه، باختن و مورد سوءاستفاده قرار گرفتن ننمائیم.

این امر می تواند به‌عکس باعث احساس ارزشمندی و موفقیت در ما کند. و باعث بالا رفتن عزت نفس و اعتمادبه‌نفس می گردد. هوش اجتماعی باعث می‌شود که در اجتماع انرژی مثبت به دیگران منتقل نمائیم چراکه این توانایی باعث می‌شود که ابتدا در خودمان نیز انرژی مثبت ایجاد گردد. مهم است بدانید که تا خودمان انرژی مثبت نداشته باشیم نمی‌توانیم آنرا به دیگران ارسال نمائیم. به قول عبدالرحمن جامی شاعر قرن نهم: ذات نایافته از هستی‌بخش، کی تواند که شود هستی‌بخش؟

سازگاری و سازشکاری

کسانی که در زندگی خود دائم سازشکاری می‌نمایند، نه سازگاری، در واقع از الگوهای مداوم رفتارهای آسیب‌رسان متابعت می‌نمایند. بدین گونه غالبا یک عمر می‌سوزند و می‌سازند و میبازند. این امر سوختن و ساختن نهایتا باختن است. این‌گونه افراد چون عزت نفس و اعتماد به نفس پایینی هستند نمی‌توانند هوش اجتماعی بالایی را تجربه نمایند. از طرف دیگر هوش اجتماعی نه‌تنها به ما در شناخت خود و دیگران در راستای برقراری ارتباط موثر، مفید و سالم یاری می‌دهد بلکه حتی در حفظ و نگهداری و بقای آن نیز تاثیرات بسزایی دارد.

همدلی و درک بهتر دیگران

ازآنجایی‌که هوش اجتماعی به شناخت بیشتر نیازها و احساسات و انگیزه‌های رفتاری دیگران و خود ما منتهی می‌گردد، باعث همدلی و درک بهتر دیگران و نهایتا نفوذ بیشتر ما در افراد می‌گردد. البته خبر خوش اینکه این مهارت خوشبختانه تا حد بسیار زیادی اکتسابی است و باعث می‌شود تا ما در موقعیت‌های گوناگون عکس‌العمل‌های بجا و مناسب در رویارویی با افراد و شرایط محیطی داشته باشیم. بد نیست بدانید که این توانایی رابطه‌ی مستقیم با هوش هیجانی دارد و به عبارت دیگر هوش اجتماعی وابسته به هوش هیجانی است.

شباهت ها و تفاوت های هوش هیجانی و هوش اجتماعی

هرچند این دو شباهت‌های فراوانی با یکدیگر دارند ولی تفاوت‌هایی نیز دارا می‌باشند. با همه اهمیتی که هوش اجتماعی دارد ولی متأسفانه توجه لازم به آن نشده است و به اندازه هوش کلاسیک یا همان IQ مورد توجه قرار نگرفته است. لذا گاهی می‌شود که در عرصه شغلی بسیار موفق هستیم ولی در رهبری و مدیریت ضعیف عمل می‌کنیم. مثلا ممکن است یک مهندس مکانیک در یک کارخانه بسیار کارآمد و خلاق عمل کند، ولی همین فرد به عنوان مدیر همان کارخانه نمی‌تواند مفید باشد. چون مدیریت احتیاج به رویارویی صحیح با افراد را شامل می‌شود، که چنین فردی فاقد آن است.

اساسا هوش اجتماعی زمانی در زندگی ما بکار می‌آید که در رویارویی و برخورد با دیگران هستیم. معنی و مفهوم این هوش این است که گاهی باید در کوتاه‌ترین زمان، حتی چند ثانیه می‌تواند تأثیرات عمیق و گسترده‌ای در زندگی ما داشته باشد. اگر از هوش اجتماعی پایینی برخوردار باشیم در چشم به هم زدنی گاهی تا سالهای سال باید تاوان و هزینه‌های سنگینی را متحمل شوید. پس اگر به روابط خود و دیگران اهمیت می‌دهید باید در راستای رشد و تعالی هوش اجتماعی خود همت بگمارید.

هوش هیجانی زمینه تقویت هوش اجتماعی را فراهم می‌نماید. همانطور که گفته شد شباهت این دو هوش بسیار بیشتر از تفاوت‌های آنهاست ولی تفاوت‌های مهمی که با یکدیگر دارند. از جمله این تفاوت ها این است که این مهارت اساسا توانایی فرد در تعامل با دیگران و شناخت نحوه کار و انگیزه و چگونگی همکاری را معین می کند. درحالی‌که هوش عاطفی و هیجانی توانایی درونی فرد در تشخیص احساسات خود فرد و احساسات دیگران می‌باشد. هوش هیجانی همچنین یادگیری تسلط بر خود است. از تفاوت‌های مهم دیگر این دو هوش این است که هوش اجتماعی به تصمیم‌گیری برای آینده نیز مربوط است درحالی‌که هوش هیجانی به تصمیم‌گیری برای وضعیت فعلی است.

ارتباط هوش اجتماعی و برونگرایی

در این مسیر هرچه فرد برونگرا‌تر باشد و تمایل بیشتری به برونگرایی داشته باشد شانس بیشتری برای اینکه هوش اجتماعی را کسب و تجربه نماید دارا می‌باشد. دانیل گلمن، روانشناس مشهور آمریکایی که با نوشتن کتاب هوش هیجانی به شهرت رسید می گوید: هوش هیجانی اهمیت بیشتری از هوش کلاسیک دارا می‌باشد، زیرا موفقیت‌های انسان هشتاد درصد مرهون هوش هیجانی می‌باشد و فقط بیست درصد موفقیت‌هایمان را وام‌دار هوش کلاسیک هستیم. و ازآنجایی‌که هوش اجتماعی رابطه‌ی مستقیم به هوش عاطفی دارد و درواقع زیرمجموعه هوش عاطفی است بالا بودن هوش عاطفی ما کمک بسیاری به هوش اجتماعی ما می‌نماید.

کاربرد ها

این مهارت ها مخصوص کسانی است که به هر نوعی با مردم در تماس هستند مانند مدیران، فروشندگان، معلمین، پزشکان، مشاوران، مددکاران اجتماعی، کارگران، والدین و… به هرحال هوش اجتماعی در واقع هنر کنار آمدن را در اوج درگیری‌ها و مذاکرات و اشتباهات و سایر ما موقعیت‌های خطیر در بر دارد. این توانایی یعنی درک بایدها و نبایدها ی اجتماعی در روابط با دیگران. دارا بودن از این دو توانایی یعنی زجرکشی برنامه‌ریزی‌شده و آگاهانه که بهداشت روانی و عاطفی ما را ایجاد می‌نماید. بنابراین هوش اجتماعی مجموعه‌ای از مهارت‌های اکتسابی است و با حضور در اجتماع به مرور تقویت می‌شود.

نوشته هوش اجتماعی یا Social Intelligence چیست؟ اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

اساساً اضطراب های دوران کودکی و نوجوانی را می توان بهنجار تلقی کرد، چون یکی از مؤلّفه های ساختار شخصیت آن ها را تشکیل می دهد و در واقع فرصت سازگاری با مکانیزم های دفاعی می باشد. البته اضطراب، هیجانی است که همراه با احساس ترس و افکار مغشوش بروز یافته و در شرایط ارزیابی تهدیدکننده نمود پیدا می کند. بنابراین اضطراب حالت نگرانی و دلشوره می باشد که با ترس پیوند دارد. اضطراب و نگرانی در کودکان و نوجوانان دارای نشانگان زیر می باشد:

1. احساس بی قراری
2. احساس خستگی سریع
3. اختلال تمرکز
4. اختلال خواب
5. تحریک پذیری
6. تنش عضلانی
7. احساس ناامیدی
8. عدم اعتماد بنفس
9. انتظار شکست

اما اضطراب امتحان، نوعی دلشوره و نگرانی است که با علائم روانشناختی مورد شناخت قرار می گیرد، در کودکان با علایمی نظیر تعریق زیاد، افزایش ضربان قلب، گرفتگی عضلات، سردرد، شکم درد، اختلال در تمرکز، تحریک پذیری و پرخاشگری بروز می نماید. اضطراب امتحان باعث می شود که کودک کناره گیری، سرکشی، فزون کاری (بیش‌فعالی)، خستگی و گریز از مدرسه داشته باشد.

نکتۀ قابل توجه این است که، هر کس در طول سال های تحصیلی خود اضطراب امتحان را تجربه می نماید ولی تا زمانی که فرد را درمانده و فلج ننموده اختلال محسوب نمی گردد. اضطراب امتحان در کودکان و نوجوانان با تغییرات هورمونی در هنگام امتحان ایجاد می گردد آن گاه اگر این موقعیت های اضطرابی تداوم یابد، به تدریج توانایی تفکر، تمرکز و عملکرد مؤثر را کاهش می دهد.

از اضطرابات گوناگون کودکان و نوجوانان می توان به اضطراب اجتماعی، اضطراب جدایی و ترس از مدرسه و اضطراب امتحان اشاره نمود. اضطراب امتحان باعث فقدان انگیزه و علاقمندی به دروس می گردد و باعث می شود تا فرد تن به کار ندهد و در امور درسی خود اهمالکار گردد و از رشد و حرکت باز می ماند. دانش آموزان و دانشجویانی که دچار اضطراب امتحان هستند قبل از امتحان در ادرار آن ها اصلاً قندی دیده نشده ولی پس از امتحان در 18% دانشجویان پزشکی وجود قند را در ادرار مشاهده کرده اند. و این یعنی در امتحان خود اضطراب داشته چون وقتی استرس ایجاد می گردد آدرنالین در خون ترشح می گردد و آدرنالین باعث افزایش قند خون می گردد و هر گاه قند خون بالا رود بدن برای دفع آن به وسیلۀ ادرار تلاش می کند تا قند اضافی را دفع نماید. لذا در ادرار پس از استرس قند دیده می شود.

البته در امتحانات همواره اضطراب دیده می شود خواه دانش آموز کلاس اول ابتدایی باشد یا دانش آموزی که در کنکور ورودی دانشگاه ها شرکت می کند یا در امتحان رانندگی، فرقی نمی کند اضطراب، طبیعی است. در مواردی دیده شده که اضطراب امتحانات باعث شده است تا دانش آموز به مدرسه نرود و یا دائم تمارض نماید تا امتحان ندهد! اضطراب امتحان یک خود اشتغالی ذهنی می باشد که با کمبود اعتماد بنفس و تردید در مورد توانایی های خود مشخص می شود غالباً به ارزیابی شناختی منفی، عدم تمرکز حواس و افت عملکرد تحصیلی فرد منجر می گردد.

در واقع اضطراب امتحان نوعی از اضطراب یا هراس اجتماعی خاص است که فرد را دربارۀ توانایی هایش دچار تردید می کند، که پیامد آن مقابله با موقعیت هایی مانند موقعیت امتحان است. بر اساس تحقیقات 16% تا 20% دانش آموزان دارای اضطراب امتحان بالا هستند! اضطراب امتحان یعنی فرد مطالب را می‌داند ولی اضطراب مانع از یادآوری و بروز معلومات او می گردد و در واقع ذهن هنگ می کند. اضطراب امتحان در واقع دارای جنبه های شناختی فراوان می باشد مانند افکار مزاحم، حواس پرتی، احساس پریشانی و کلافگی و ترس از ارزیابی دانش آموزان در هنگام امتحان.

اضطراب امتحان باعث ضعف ایمنی بدن می گردد. گاهی به قدری اضطراب امتحان به افراد فشار می آورد که حدود 20% از دانش آموزان به علت آن افت تحصیلی پیدا می کنند و چاره ای جز ترک تحصیل قبل از فارغ التحصیل شدن ندارند. دختران اضطراب امتحان را بیشتر تجربه می کنند. از علل گوناگون ایجاد اضطراب امتحان می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1ـ کمال گرایی دانش آموزان و والدین

2ـ انتظارات بیش از حد اولیاء و مربیان و مدرسه

3ـ نداشتن مهارت های تحصیلی

4ـ دشواری امتحانات

برای رفع اضطراب امتحان از موارد زیر می توان بهره برد:

1ـ افزایش انگیزه های درونی

2ـ محبت بدون قید و شرط

3ـ هدف گذاری تحصیلی

4ـ آموزش مهارت های زندگی

5ـ کم کردن توقعات والدین و معلمین

6ـ معلم خصوصی

7ـ امتحانات مشابه

8ـ آرامش‌بخشی به دانش‌آموز از طرف مدرسه و والدین

نکتۀ آخر این که عواملی چون هوش، طبقۀ اقتصادی، موقعیت های اجتماعی، انگیزه های درونی پیشرفت، مثبت اندیشی و نوع شخصیت نیز می تواند در میزان اضطراب امتحان افراد مؤثر باشد.

نوشته اضطراب امتحان Test Anxiety اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

بعضی فکر می کنند که اعتماد بنفس ذاتی است در حالی که اعتماد بنفس کاملاً اکتسابی است و تا آخر عمر می توان آن را ارتقاء داد. فردی که اعتماد بنفس او بالاست نسبت به خود احساس خوبی دارد، و خود را فردی توانمند و شایسته می داند و به خود علاقمند است و خود را دوست می دارد، از زندگی خود لذّت می برد و همچنین احساس رضایت از خود دارد، در عین اینکه زیاده خواه نیست و به آنچه دارد قانع است ولی برای پیشرفت خود همواره تلاش می کند، او همواره از عزّت نفس بالا بهره می برد عزّت نفس یعنی ارزش گذاری بر خود، خود را می سنجد و ارزیابی می نماید و ارزش گذاری می کند.

در مقابل فردی که تا به مشکلی در زندگی برخورد می نماید خود را می بازد و احساس می کند که بدشانس است و از زندگیش لذت نمی برد و راضی نیست، این فرد نمونۀ بارز کسی است که عزّت نفس پایین دارد و همیشه منفعل می باشد و هی مدام می گوید: نمی توانم، نمیشه، اگر نشد چی؟ از کجا معلوم حتماً بشه؟ شاید نشد! ممکنه نشه! زیاد کلمات «شاید» و «ممکن» از او می شنوید. این فرد دارای اعتماد بنفس پایین است و در بسیاری از کارها موفق نمی شود و اگر هم در مواردی موفقیت به دست آورد احساس موفقیت و شادی و رضایت از خودش بروز نمی دهد. پس تفاوت بین عزت نفس و اعتماد بنفس این است که عزت نفس یعنی خود را ارزش گذاری کردن، و اعتماد بنفس یعنی رضایت داشتن از عملکرد خود.

به عبارت دیگر عزت نفس، احساس ارزشمند بودن، احساس مفید و مؤثر بودن، مجموع افکار، احساسات و تجربیاتمان در طول زندگی. عزت نفس به برداشت هایمان از خودمان می باشد. مثلاً اینکه خِنگ و کودنم، منفور دیگرانم یا این که محبوب همگان هستم.

احساس خوب و مفید بودن، به خود، این ها همه ارزش برای فرد ایجاد می کنند. عزت نفس یعنی ارزش و سنجش مجموعۀ صفات فرد. اما اعتماد بنفس یعنی عقاید و افکار خود را باور داشتن، فرد وقتی عزت نفس و ارزش گذاری خود را قبول کرد حالا وارد عمل می شود که همان اعتماد بنفس است. و این همان خودباوری است.

خودباوری یعنی چه؟ یعنی خود را قبول داشتن و به خود اطمینان داشتن آنچه که دربارۀ خود می اندیشد و می تواند در واقعیت به عمل درآورد، به مجموعۀ صفات و ویژگی هایی که فرد برای توصیف خویشتن به کار می برد. پس عزت نفس احساس است و اعتماد بنفس رفتار و عملکرد است.

حال چه عواملی در ایجاد اعتماد بنفس دخالت دارند؟ الف) پذیرش ظاهر فیزیکی: زیبایی، زشتی، چاقی، کوتاهی، اندام و حتی پوشش در اعتماد بنفس مؤثر است. ب) پدر و مادر اولین حلقۀ انسانی در ایجاد عزت نفس بالا یا پایین فرد می باشند، قضاوت و داوری های پدر و مادر در القائات فرد مؤثر هستند. ج) حلقۀ بعدی را اطرافیان و نزدیکان تشکیل می دهند. د) معلمین، دوستان نیز در ردۀ بعدی قرار دارند. ه) عامل دیگر نگرش صحیح به پدیده ها عامل روانشناختی ایجاد اعتماد بنفس می باشد. کسانی که اعتماد بنفس بالا را در خود پرورش می دهند همیشه به داشته های خود افتخار می نمایند و از نداشته های خود گله مند نیستند. همچنین هرگز خود را با دیگری مقایسه نمی نمایند و هرآینه قصد مقایسه نیز داشته باشند خودشان را با خودشان مقایسه می نمایند نه با دیگری!

از چالش های زندگی نمی ترسند، از مشکلات فرار نمی کنند و با شجاعت به درون مشکلات هجوم می برند و آنها را حل می نمایند و از موانع زندگی عبور می کنند و هیچگاه صورت مسئله را پاک نمی نمایند! هرگز موانع باعث توقف آن ها نمی شوند و با تلاش مستمر موانع را یکی پس از دیگری از سر راه خود برمی دارند. هیچگاه ناامید نمی گردند!

از علائم اعتماد بنفس بالا، قاطعیت، انعطاف پذیری و مسئولیت پذیری می باشد، به ابراز گری می پردازند و هرگز احساسات منفی خود را سرکوب و منکوب نمی نمایند. از شکست نمی هراسند، شکست را پل پیروزی خود می نمایند. شکست می خورند ولی احساس شکست نمی کنند! پیروزی‌های کوچک را هم در راه موفقیت نهایی خود فرا روی خود قرار می دهند و شکست های زندگی خود را جزو پروسه و روند پیروزی های آتی خود قرار می دهند.

کسی که اعتماد بنفس بالا دارد، در جایی که باید ”نه“ بگوید، با قاطعیت ”نه“ می گوید و آن جا که باید ”آری“ بگوید، با قاطعیت ”آری“‌ می گوید. حال به چند نمونه از آفات اعتماد بنفس اشاره می شود:

• الف) تربیت گلخانه ای و تربیت تک قطبی
• ب) ایرادگیری های افراطی
• ج) سرزنش و نکوهش کردن
• د)تهدید و توهین و تحقیر کردن
• ه) احتیاط افراطی
• و) توقعات و انتظارات بیش از حد توان فرد
• ز) آرمان گرایی یا ایده آل گرایی

در پایان به چند نمونه از روش‌های بالا بردن عزت نفس و اعتماد بنفس اشاره می گردد:

• 1) محبت نمودن بی قید و شرط
• 2) احترام به حس استقلال طلبی
• 3) ورزش غیرحرفه ای
• 4) احترام به شخصیت افراد
• 5) گوش کردن به سخنان افراد
• 6) همدلی نمودن
• 7) صداقت داشتن
• 8) احترام به تفاوتهای فردی
• 9) وقت گذاری
• 10) نشست های مؤثر خانوادگی

نوشته اعتماد بنفس Self-confidence اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

در واقع ادراک‌های حسی یک نوع تیپ شناسی شخصیت است. همان گونه که یکی از تقسیم بندی‌های شخصیتی، درونگرایی و برونگرایی می باشد و نوع دیگر تیپ شناسی شخصیتA B C D  می باشد، نوع دیگر تیپ شناسی شخصیت، سیستم‌های مرجح یا ادراک‌های حسی می باشد.

در این نوع از تیپ شناسی شخصیت، افراد به سه تیپ تقسیم می شوند 1) بصری ها یا دیداری ها 2) سمعی ها یا شنیداری ها 3) احساسی ها یا لمسی ها. در این بحث شیرین و جذاب و بسیار مؤثر، کارا و مانا، در هر کدام از این تیپ شناسی به دو موضوع مهم پرداخته می شود. یکی دانستن ویژگی‌ها و خصوصیات هر یک از آن‌ها و دیگری چگونگی مواجهه با این افراد، مورد بررسی و مطالعه قرار می گیرد.

همۀ افراد، هر سه این شخصیت را دارا می باشند ولی در هر فرد یکی از این ویژگی‌های شخصیتی در او غلبه دارد و فرد را به آن تیپ شخصیتی، می نامند. هر تیپ شخصیتی دارای ویژگی‌های خاصی است که ما را در شناختن تیپ شخصیتی افراد کمک می نماید ولی نکتۀ مهم و قابل توجه این است که، برای شناخت تیپ شخصیتی افراد به یک فاکتور بسیار مهم دیگری نیاز داریم و آن محورهای شخصیتی می باشند که هر کدام از این سه تیپ شخصیتی دارا می باشند. محورهای شخصیتی یعنی چه؟‌ یعنی هر کدام از این سه تیپ شخصیتی دارای یک محور می باشد و آن بدین گونه می باشد:

بصری ها دارای محور سرعت و شتاب می باشند. سمعی ها دارای محور دقّت و احساسی ها دارای محور آرامش و تومأنینه هستند. در این عرصه بصری ها حدود 50% ، سمعی ها حدود 40% ، و احساسی ها حدود 10% افراد را شامل می شوند.

با توجه به ویژگی ها و محور هر کدام از این تیپ های شخصیتی احساسی ها اصلاً نمی توانند با بصری ها کنار بیایند چون بصری ها همۀ کارشان را با سرعت انجام می دهند و احساسی ها کارهایشان را با آرامش و تومأنینه به انجام می رسانند لذا این دو شخصیت نمی توانند در کنار هم با یکدیگر به تفاهم برسند، در ازدواج اگر به این مهم توجه نشود، کار مشکل خواهد شد، چون این دو شخصیت دارای ویژگی‌های متفاوت بلکه متضاد می باشند و کنار آمدن این دو با یکدیگر به سختی انجام می گردد.

مثلاً بصری ها در همه کارشان سرعت دارند، در خوردن، نوشتن، راه رفتن، رانندگی کردن و صحبت کردن، نمی توانند شمرده صحبت کنند قادر نیستند آرام غذا بخورند، در رانندگی کمتر احتیاط می کنند و در راه رفتن سریع قدم می زنند و بعکس احساسی ها یا همان لمسی ها آرام راه می روند، کندتر می نویسند در غذا خوردن غذا را به خوبی می جوند، و کلاً برای اتمام کارهایشان به زمان بیشتری نیازمند هستند. در صحبت کردن واژگان را شمرده شمرده بیان می کنند، تُن صدایشان بسیار پایین است و حرکات آن ها بسیار به سستی و کندی صورت می گیرد.

افراد سمعی نیز در کارهایشان از دقت بیشتری برخوردارند، حرکاتشان به کندی لمسی ها نیست ولی به سرعت بصری ها نیز نیستند. خانم ها در هر ردۀ شخصیتی که باشند به سمعی ها گرایش دارند، لذا کارهایشان از دقت و توجه بیشتری برخوردار است، معمولاً برای استخدام افراد در پُست‌های گوناگون باید به این ویژگی‌های شخصیتی توجه نمود والاّ فرد در کار خود از موفقیت بی نصیب خواهد بود! مثلاً هرآینه اگر قرار باشد فرد در یک فروشگاه بزرگ یا در یک مدرسه به عنوان معلم یا برای مجری گری برنامه های گوناگون انتخاب گردد، در صورتی که فرد بصری باشد چون از تحرک، نشاط، خلاقیت و زبان تن قوی تری برخوردار است پس نفوذ آنان زیادتر بوده و برنامه بهتر انجام می گردد. به همین دلیل کالاها را بهتر تبلیغ می نماید و فروشندۀ موفق تری است، کلاس را شاداب تر و با فشار کمتری اداره می نماید، در اجرای برنامه ها از شادی بیشتری بهره می برد ولی اگر بخواهید برای یک مؤسسه، حسابدار استخدام نمایید اگر یک فرد بصری استخدام نمایید مسلّماً به دلیل سرعت در رفتار و فکر، نمی تواند به درستی حساب را دقیق تحویل دهد حتماً باید از یک فرد سمعی استفاده شود چرا که سمعی ها از دقت بیشتری برخوردارند. چون حسابداری به نظم و دقّت بیشتری نیاز دارد، اگر به یک فرد بصری این کار سپرده شود قطعاً دچار اشتباهاتی خواهد شد.

و در آخر یک سؤال مهم؛ و آن این است که آیا می توان شخصیت خود را از آنچه هستیم تغییر دهیم؟ در پاسخ باید گفت: تغيير شخصیت، بسيار مشكل است ولی با تمرین و ممارست می توان بعضی از صفات و ویژگیهای شخصیتی خود را تغییر داد، یعنی ما می توانیم با تمرین های مستمر و همیشگی معایب شخصیتی خود را کنار بزنیم و ویژگی‌های مثبت شخصیت های دیگر را بر خود هموار نماییم و در پایان این که می توان از سیستم‌های ترجیحی برای نفوذ در دیگران بهره برد.

از فواید مهم پی‌بردن به خصوصیات هر تیپ شخصیتی می‌توان به نفوذ کردن در دیگران نام برد و با دیگران به ارتباط مؤثر رسید. راهکار آن اینچنین است که فرد هر تیپ شخصیتی که دارد باید موقتا آن را رها کرده و در زمانی که با مخاطب خود ارتباط ایجاد می‌کند در قالب شخصیتی او فرو رود.

نوشته ادراک‌های حسی Representational Systems اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

همدلی یکی از تکنیک های برتر ارتباطات قلمداد می گردد و آموزش و آموختی آن برای یک زندگی راحت و بدون دغدغه از تکنیک های اولیه برای ایجاد ارتباطی سالم، مؤثر و مفید است.

البته در نگاه اول همدلی کاری سخت و دشوار به نظر می رسد ولی در صورت آموختن و تمرین فراوان و ممارست در آن، درخواهید یافت که چندان هم سخت نیست، به عبارت دیگر امری است سهل ممتنع.

همدلی زبان فهم و درك بحران، قلیان عواطف و احساسات است. با همدلی می‏توان فرد را به آرامش رساند و او را همگام خویش نمود. آری همدلی زبان فرونشاندن احساسات منفی می‏باشد.

همدلی یعنی: خود را به جای دیگری گذاشتن و شرایط طرف مقابل را درک کردن.

همدلی یا به عبارت دیگر درک کردن فرد بدون قید و شرط، شاید مهم ترین و مؤثرترین تکنیک ارتباطات می باشد که معمولاً برای انجام آن بایستی به چند تکنیک دیگر مسلط بود، از جمله به روش گوش کردن فعال Active Listening، القا کردن، سخن گفتن با زبان تن و هم چنین استفاده از سیستم ادراک های حسی که بسیار در ایجاد ارتباط مؤثر است. ادراک‏ های حسی نوعی از تیپ‏شناسی شخصیت است که به 3 شخصیت بصری، سمعی و لمسی تقسیم می‏شود که هر کدام از این 3 شخصیت ویژگی‏های خاصی را دارا می‏باشد. ما در همدلی باید مطابق با شخصیت مخاطب خود همگام با او شویم، نه مطابق با شخصیت خود.

به عبارت دیگر هر گاه شما طرف مقابل را ”آن طور که هست پذیرفتید نه آن طور که می خواهید باشد“، با آرامشی که به او می دهید و احساس راحتی و آرامشی که او می نماید، در واقع او را به سوی آنچه که شما می خواهید باشد نه آن طوری که هست دعوت می نمایید! در واقع شما با همدلی کردن، طرف مخاطب خود را تشویق می کنید که دست کمک و طلب به سوی شما دراز نماید و آن گاه شما ارائه راه حل می نمایید. مگر شما چنین نمی خواستید؟ یعنی شما مقاومت او را می شکنید و او را برای دریافت پیام های پرارزش خود آماده می نمایید. با همدلی و درک متقابل بستر و شرایط را به گونه ای مهیا می‏نماییم که او آمادگی ”آنطوری که باید باشد“وآماده پذیرش هرگونه تغییر و تحول گردد.

به عبارت  دیگر و شفاف تر، ”شما مخالفت های خود را با موافقت آغاز می کنید“ یعنی با زبان بی زبانی به او پیام درک او را می دهید. و به او قدرت و انرژی روانی می دهید که من حاضرم از ”درد تو“ بکاهم، و فشاری را که تو احساس می کنی از روی دوشت بردارم. حاضرم به تو کمک کنم و در کنار تو و با همت خودت در کاهش آلام تو کوشا باشم ولی نه به جای تو.

شما در همدلی به مخاطب خود این پیام را ارسال می نمایید که من زندگی پردرد تو را حتی زمانی که در شرایط نامطلوب به سر می بری درک می‏نمایم، درد تو را با تمام وجود حس می کنم و تو را طرد نمی کنم و دست کمک تو را رد نمی کنم.

به عبارت دیگر همدلی به ما کمک می کند تا بتوانیم حتی وقتی دیگران با ما بسیار متفاوت هستند، آنان را بپذیریم و به آن ها احترام بگذاریم.

البته در همدلی، ما بیشتر گوش می کنیم تا سخن بگوییم ”مگر به ضرورت“ و البته برای آموختن این تکنیک برتر ارتباطات، باید تمرین کرد. تمرین، تمرین و تمرین… کار نیکو کردن از پرکردن است

از آثار مثبت همدلی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. روابط اجتماعی را بهبود می بخشد.
2. به رفتارهای حمایت کننده نسبت به دیگران منجر می گردد.
3. بحران زدایی می کند.
4. ایجاد آرامش و آسایش روانی برای مخاطب به ارمغان می آورد. (رفع استرس)
5. آمادگی پذیرش ارائه راه ‏حل ‏های جدید

نوشته همدلی Empathy اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

نقاشی به کودک فرصت تنظیم یافته های خویش را از جهان بیرون می دهد، تا در ضمیر ناخودآگاه خود نهادینه نماید. نقاشی یک وسیلۀ فرافکنی عقده ها و مشکلات او به بیرون است تا از محرومیت ها و ممنوعیت ها خود را رها سازد. نقاشی کودکان در واقع آزاد سازی کودک از فشارهای روانی وقتی صورت می گیرد که او هرگز به آموزش تحمیلی تن ندهد و والدین و مربیان او را به تقلید و کپی برداری وادار ننمایند. و او را در کشیدن نقاشی آزاد بگذارند، نادیده گرفتن این ندای کمک و آزاد اندیشی کودک در ترسیم نقاشی باعث می شود که کودک به نوعی زندگی ریاکارانه و سرکوب گرایانه تن بدهد و فشارها همچنان به او وارد شوند.

نقاشی کودکان حاوی جزئیاتی مرموز و حتی اضطراب آور است. حال سؤالی مهم مطرح است که چرا این قدر نقاشی کودکان اهمیت دارد؟ و اساساً انگیزۀ کشیدن نقاشی توسط کودکان چیست؟ کودک با ترسیم نقاشی به آنچه که در زندگی عینی و واقعی خویش نمی رسد در نقاشی هایش بدان ها دست می یازد. در واقع نقاشی کودکان واگویه و ترجمان درون کودک است و به آرمان هایی برآورده نشدۀ او پاسخ می گوید و موقتاً او را به آرامش نسبی می رساند. و روان خود را آرام می سازد، همان طور که انسان و بخصوص کودکان، آنچه را که در بیداری به آرزوهای دست نیافتنی خود دست نمی یازند در خواب با دیدن رؤیاها اغنا می شوند، در واقع با دیدن رؤیا از فشارهای درونی خود می کاهند.

شتر در خواب بیند پنبه دانه                                         گهی لُفْ لُفْ خورد گه دانه دانه

لذا نقاشی کودکان نشانگان قابل اعتماد حالات هیجانی و عاطفی شخصیت آن‌هاست.

کودکان با نقاشی خود با جهان واقعی ارتباط برقرار می کنند و خود را از ذهنیات خویش خالی می نمایند و یک تخلیۀ هیجانی انجام می دهند، آن ها با کشیدن نقاشی تصور خود را از جهان ترسیم می نمایند. نقاشی کودکان همچنین دارای ارزش های رمزآلود نیز می باشد و کودک با نقاشی خود «کدگذاری» می کند و نقاشی او دنیایی است پر از رمز و راز.

نقاشی کودکان تعارضات درونی کودک را با خانواده اش به نمایش می گذارد. از آن جایی که کودک نمی تواند به راحتی احساسات چالشی درونی خود را عنوان کند، به وسیلۀ کشیدن نقاشی ما می توانیم از خطوط قرمز آن ها عبور کنیم و به کاوش درونی او بدون مقاومت بپردازیم، و از پشت صحنه های مخفی کودک آگاهی بیابیم، و در واقع هر گاه با گفتگو و پرسیدن نتوانیم به چالش ها و فشارهای درونی کودک دست بیابیم به وسیلۀ نقاشی می توانیم به انگیزه های ژرف و منفی یا مثبت او پی ببریم.

کودک باید آزادانه سخن بگوید و چون معمولاً کودکان قادر نیستند که آزادانه احساسات خود را بیان نمایند به وسیلۀ نقاشی هیجانات خود را به نمایش می گذارند. نقاشی کودکان و به ویژه نقاشی خانواده از طرف کودک به او اجازه می دهد تا تمایلات سرکوفته و فشارهای روانی و عقده های خود را فرا فکنی و برون ریزی نماید.

کودک در واقع از طریق نقاشی واقعی ترین احساسات خود را از والدینش روی کاغذ عنوان می نماید. وقتی کودکی نقاشی خانواده اش را می کشد و خودش را در کنار اعضای خانواده تحت تأثیر عواطف، تمایلات، هیجانات، ترس ها، جاذبه ها، انزجارها، محبوبیت هایش و تعارضات شخصیتی عمیق خود به نمایش می گذارد. لذا می توان گفت نقاشی کودکان یک تست شخصیت می باشد. وقتی به یک بزرگسال گفته می شود خانواده ات را بکش یک خانواده با تمام اعضای آن به طور کامل می کشد ولی وقتی به کودک گفته می شود خانواده ات را بکش احساس خود را از خانواده می کشد.

یعنی شدّت پذیرش و مقبولیت اعضای خانواده را ترسیم می کند و یا حتی گاهی تا حذف بعضی از اعضای خانواده، پیش می رود. به عبارت دیگر با نقاشی خانواده می گوید که خانواده اش را چگونه می بیند همان گونه می کشد که احساس می کند نه آن گونه که باید یک خانواده را بکشد، مثلاً اگر کودکی پدرش را به پدری قبول نداشته باشد با این که پدر موجود است اما در نقاشی اش پدر را حذف می نماید!!

لذا این که گفته می شود نقاشی احساسات درونی کودک را ترجمه می نماید یعنی همین. اگر مادر برای کودک بسیار عزیز و مهربان باشد، در نقاشی مادر را با تمام قدرت زیباسازی می نماید. هم مادر را زیبا می کشد و هم تزئینات ظاهری او را در نقاشی خود ظاهر می نماید او را بزرگ تر می کشد. حتی ممکن است خود را در کنار مادر و دور از پدر بکشد. گاهی دست خود را در دست مادر به نمایش می گذارد و این گونه نقاشی کودکان بیانگر احساس واقعی و درک واقعی خود، از پدر و مادر و خانواده اش بوده و آنان را روی کاغذ ترسیم می نماید.

البته با اینکه نقاشی کودکان گویای شخصیت کودک است ولی در مرحلۀ بعد باید دربارۀ نقاشی با خود کودک صحبت شود تا به حقیقت احساس او پی برد.

او باید ترجیحات یا انزجارهای گوناگون خود را نسبت به اشخاص در نقاشی خود ابراز نماید و سپس الگو پذیری خود را از اشخاص کشیده شده در نقاشی ابراز کند، فاصله های اشخاص در نقاشی بسیار حائز اهمیت است و به منزلۀ یک مکانیزم دفاعی است.

نوشته نقاشی کودکان child drawing family analysis اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

زبان تن رساتر و با نفوذتر از هر واژۀ گویا و سلیسی که به زبان رانده می شود می باشد. باور کردنی نیست ولی باورش کنید!! زبان بدن چیست؟ زبان صامت، پیام‌های خاموش و بدون آوا می باشد. حال که زبان بدن زبانی صامت، خاموش و بدون گویش است، چگونه می تواند مؤثرتر از واژگان و کلام سخن بگوید.

چه بخواهیم و چه نخواهیم واقعیتی است انکارناپذیر، همان گونه که هر زبان هم گویش دارد و هم گوش کردن، زبان تن نیز در هر دو حوزه مورد بررسی قرار می گیرد. الف) چگونه با زبان تن با دیگران سخن بگوییم؟ How to speak in body language?  ب) چگونه زبان تن دیگران را بخوانیم؟ How to read other’s? هم باید بتوانیم از مخزونات و مکنونات پنهانی و سرّی افراد پرده برداری نماییم و به سرّ درون دیگران پی ببریم و به ما فی الضمیر دیگران آگاه گردیم. از نیات درونی و انگیزه های رمزآلود دیگران با خبر شویم! در واقع ما با آموختن این زبان بین المللی ساکت و صامت می توانیم به احساسات و افکار و اندیشه ها و نگرش‌ها و نیات درونی افراد پی بریم. از طرفی دیگر، می توانیم با این زبان سحرآمیز با دیگران سخن هم بگوییم! سخنان دلنشین، جذاب، مفید، شگفت انگیز و مؤثر که دیگران بدون مقاومت تحت تأثیر پیام های شما شوند.

آری ما انسان‌ها عادت کرده ایم که بیشتر با واژگان سخن بگوییم تو گویی سخن گفتن فقط با زبان سخن گفتن است! و لذا متأسفانه بیشتر پیام‌های ما کلامی است. پیام‌های کلامی در بسیاری از موارد بی تأثیر یا کم تأثیر هستند، پیام‌های کلامی بسیار ضمخت، خشن و نارسا و آزار دهنده و غیرمؤثر می باشند. در حالی که پیام‌های غیرکلامی از لطافت و رسایی حیرت انگیزی حکایت می کنند و بسیار جذاب، آرامش دهنده، مؤثر و مفید می باشند. در بسیاری از موارد پیام‌های کلامی به اعتماد بنفس و شخصیت افراد آسیب می زنند و در افراد مقاومت ایجاد می نمایند، پیام‌های کلامی در بسیاری از ارتباطات انسانی ایجاد مشکل می کنند، به پیام‌ها خدشه وارد می کنند و به عنوان یک پارازیت و noise محسوب می گردند. و ایجاد سو‌ء تفاهم می نمایند!!

پیام‌های کلامی می تواند به راحتی دروغ بگویند، دروغگوترین پیام‌ها، پیام‌های کلامی می باشند دروغ می گویند، فریب می دهند و غیر قابل اعتماد هستند ولی به عکس پیام‌های غیرکلامی صادق هستند، راست می گویند و راستگوترین پیام‌ها را شامل می شوند. هرگز دروغ نمی گویند در واقع نمی توانند دروغ بگویند!! به انسان‌ها اعتماد بنفس و آرامش می دهند. آن‌ها قابل اعتمادند و اعتماد فرد را جلب می نمایند، انسان را از شک و تردید و دودلی بیرون می آورند و به صورت خودآگاه آنچه در درون شما می گذرد را به دیگران نمایش می دهند! همچنین با این زبان می توانید دیگران را بهتر درک نمایید و احساسات و اندیشه های درونی آنها را بخوانید و به دیگران آرامش ببخشید. پیام‌های غیرکلامی اصلاً دروغ گفتن را بلد نیستند و صداقت دارند لذا هرگاه بخواهید وانمودسازی نمایید و دروغ بگویید شما را لو می دهند. این زبان بسیار ملایم، صمیمی، مؤثر، اقناع کننده، برانگیزاننده و الهام بخش می باشد. زبان تن با این که بیش از چند دهه از گسترش آن نمی گذرد ولی قدمتی به طول تاریخ بشر دارد، البته فقط در نیم قرن اخیر بطور رسمی و جدّی مورد توجه قرار گرفته و تحقیقات فراوانی روی آن انجام شده است و پیشرفت قابل توجه و چشمگیری نموده است.

اساساً پیام‌ها به دو قسمت تقسیم می شوند: کلامی verbal و غیرکلامی nonverbal . جالب است بدانید که فقط 7% پیام‌ها کلامی می باشند و 93% دیگر غیرکلامی می باشند، ولی متأسفانه ما از پیام‌های غیرمؤثر کلامی بیشتر استفاده می کنیم و به تذکرات شفاهی می پردازیم و به‌قولی روی اعصاب اطرافیان خود راه می رویم!!

دانشمندان علم ارتباطات تا کنون حدود بیش از یک میلیون و دویست هزار پیام غیرکلامی را شناسائی نموده اند که بخشی از آن ها مثبت بوده و بخش دیگر منفی. مسلّماً پرواضح است که برای ایجاد ارتباط مؤثر باید از پیام‌های غیرکلامی مثبت بهره ببریم و از پیامهای غیرکلامی منفی اجتناب نماییم.

زبان بدن در واقع ترجمان درونی افراد می باشد. زبان تن واگویۀ سرّ درون افراد می باشد. زبان تن بازتاب و انعکاسی است از احساسات و عواطف و اندیشه ها و نیات درونی و نگرش افراد. زبان تن به قدری در ایجاد ارتباط، مؤثر، کارا و مانا می باشد که در جلسۀ اول که به اولین دیدار یا first meeting موسوم است که ما فقط 90 ثانیه فرصت داریم تا ارتباط مؤثر برقرار نماییم، زبان تن می تواند ما را به این مهم یاری دهد.

پیام‌های غیرکلامی، زبان گویای صامت هستند، که به پیام‌های خاموش معروفند، پیام‌های غیرکلامی همان پیامهای گویای مؤثرند.

در انتهای سخن یک هشدار بسیار مهم و آن این که:

وقتی ما از اهمیت و تأثیرات فراوان پیام‌های غیرکلامی سخن به میان می آوریم، منظورمان اصلاً نفی پیام‌های کلامی نیست، بلکه پیام‌های کلامی در جایگاه خود مفید می باشند.

نوشته زبان تن Body Language اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

از صبح که زندگی به طور فعال آغاز می شود تا شب که سر بر بالین می گذاریم، مسائلی به وجود می آید و چنانچه مسائل مهم زندگی را هم چنان حل نشده باقی بگذاریم استرس روانی برای ما ایجاد می گردد که حتی ممکن است بر جسم ما هم اثر نامطلوب بگذارد، و باعث شکست های گوناگون گردد که در نتیجه این شکست ها، فرد ممکن است به افسردگی مزمن دچار گردد و به از خود بیزاری منجر شود که گاهی اوقات عواقب شومی را در بردارد.

مسلماً برای هر مسئله ای راه ‏حل های گوناگونی وجود دارد درواقع هرگاه راه ‏حلی برای مسئله ای پاسخ نداد همان راه ‏حل را تکرار ننموده بلکه به راه ‏حل‏های دیگری رجوع نماییم که با آموزش این مهارت به فرزندانمان راهکارهای بیرون آمدن از چالش‏ های زندگی را آموزش می ‏دهیم تا از یک زندگی سالم و موفقیت آمیز برخوردار گردند.

مسئله اساسی ما، باورهای غلطی است که مار را احاطه نموده ‏اند، می ‏آزارند و بدینگونه ما را از حل مسائل گوناگون بازمی‏ دارند. به ‏جای این که به راه حل مسئله بیاندیشیم و به دنبال راه حل های مناسب آن باشیم، تا می توانیم به خود مسئله فکر می کنیم و دائماً در فکر و ذهن خودمان آن را گسترش می دهیم و مسئله را بزرگ می نماییم! و بیشتر به نتایج منفی که در اثر بوجود آمدن آن مسائلی به وجود می آید، می اندیشیم و لذا این کار ایجاد استرس می نماید، احساسات منفی Negative Feelings را در خود گسترش می دهیم و ریشه دار می نماییم! یعنی غصه اینکه چرا این مسائل برای من بوجود آمده را می‏خوریم! «هر چی سنگه مال پای لنگه» بنابراین حتی اگر راه حل های آن را به وسیله افراد ذیصلاح دریافت کنیم باز هم قادر نخواهیم بود که مسأله را حل نماییم و از نتایج مفید آن راهنمایی ها سود ببریم.

حال به فرایند حل مسئله می‏پردازیم؛

1. شناخت مسئله
2. یافتن راه حل های فراوان
3. انتخاب بهترین راه حل
4. اجرای بهترین راه حل
5. ارزیابی راه حل
6. بازنگری و اصلاح راه حل
7. جایزه دادن به خود.

اهمیت آموزش مهارت حل‏ مسئله به قدری است که علاوه بر مسائل تئوریک آن می ‏باید به آموزش‏های عملی و حرفه ‏ای نیز پرداخت وگرنه صرف دانستن مطالب، کار به جایی نمی ‏برد. لذا با توجه به اهمیت آن در صورتیکه افراد به این مهارت مسلط نباشند قطعا در زندگی وقتی دچار مشکلاتی می شوند اعتمادبنفس خود را از دست می‏ دهند و مشکلات یکی پس از دیگری بر آنان هجوم می‏ آورند و افراد را از ادامه زندگی موفقیت‏ آمیز باز می‏ دارد و افراد را با شکست‏ های متوالی مواجه می‏ نماید که به افسردگی مزمن می‏ انجامد.

نوشته مهارت حل مسئله Problem Solving اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

 مسلما ارتباط مؤثر، اولین قدم برای تعاملات سالم و صحیح و مفید انسانها است. تا وقتی که این ارتباط بدرستی برقرار نشود، هیچ پیامی به ثمر نمی رسد. بعبارت دیگر تا ارتباط مؤثر ایجاد نشود هیچگونه پیامی نمی توان داد زیرا پیام والای ما قربانی فیلترهای مخاطب میگردد.

توانایی برقراری ارتباط مؤثر به فرد کمک می نماید تا بتواند مناسب با فرهنگ جامعه، موقعیت خود را بیان نماید، بدین معنی که فرد بتواند نظرها، عقاید، خواسته ها، عواطف و احساسات و هیجانات خود را ابراز و به هنگام نیاز بتواند از دیگران درخواست کمک نماید و از آنها راهنمایی بخواهد و یا بالعکس به دیگران کمک نماید و از کمک به آنان لذت ببرد و انرژی روانی بگیرد.

مهارت ارتباط مؤثر از عوامل مهم یک رابطه سالم است و این مهم میان انسان ها از دو طریق صورت می گیرد: کلامی Verbal و غیر کلامی Non-verbal

اگر معلمی نمی تواند یک مدرس خوب باشد، اگر یک فرزند نمی تواند حرف پدر و مادرش را بفهمد، اگر پدر و مادری نمی توانند فرزندان خود را درک کنند، اگر یک زوج نمی توانند یکدیگر را به راحتی تحمل نمایند و یک زندگی مسالمت آمیز داشته باشند و یا اگر مدیری با کارمندان خویش مشکل دارد و یا نمی تواند به درستی در مذاکرات خویش با مدیران دیگر از منافع سازمان خود دفاع کند، همه فقط به این خاطر است که نمی توانند ارتباط مؤثر برقرار نمایند.

برای رسیدن به یک ارتباط مؤثر، تکنیک ها و روشهای گوناگونی وجود دارد که بایستی با آموزش دیدن، تمرین و مهارت به آنها دست یافت.

گستره موضوعات ارتباطات بسیار زیاد است و تحقیقات زیادی را محققان و دانشمندان علم ارتباطات در این باره نموده اند که بایستی با همت بلند و تلاش فراوان و صرف وقت به این مهم دست یافت.

روشها وتکنیک های ارتباط مؤثر هریک بحث جداگانه و دوره آموزش کاملی می طلبد که در این جا به طور اجمالی برای شما آورده ایم؛

1. القاء کردن      Induction
2. زبان تن       Body Language
3. گوش کردن فعال      Active Listening
4. ادراکهای حسی       Representational Systems
5. همدلی       Empathy
6. محبوبیت و مقبولیت        Popularity & Acception

نوشته ارتباط مؤثر Effective Communication اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.

این هیجانات تأثیر منفی بر سلامت جسمانی و روانی او خواهند داشت و پیامدهای منفی آن مستقیماً روی زندگی افراد مؤثر است.

آموزش تطابق با هیجانات به افراد، باعث می شود که به موقع و بجا فرد بتواند با داشتن توانایی، هیجانات خود را اولاً درست و به موقع تشخیص دهد و ثانیاً به درستی با آن ها مطابقت کند تا بتواند با آن ها به اصطلاح کنار بیاید. تا در زندگی خود احساس سلامتی و آرامش نماید.

افرادی که نمی توانند با هیجانات خویش کنار بیایند، هرگز به ابرازگری دست نمی یازند و مجبورند که در زندگی خود دائم هیجانات و عواطف خود را سرکوب کنند و این باعث می شود که افراد نهایتاً با زندگی نامطلوب خود سازش کنند نه سازگاری. وقتی فرد سازش می‏‌کند یعنی فعلا به ظاهر اعتراضی نمی‏‌نماید و همه احساسات منفی خویش را سرکوب می‏‌نماید و در مقابل فشارهای روانی کوتاه می‏‌آید، پس از مدتی این احساسات که روی هم جمع گردیده ناگهان بصورت پرخاشگری فوران نموده و مشکلات و چالش‏هایی بوجود می‏‌آورد، اما فردی که سازگاری می‏‌نماید درواقع با قبول مشکلات و ابرازگری خود را از فشارهای روانی تخلیه می‏‌گرداند و لذا به آسانی از احساسات منفی خود عبور نموده و به سلامت روانی دست می‏‌یازد.

هیجانات ما که همان احساسی است که فرد محیط را به وسیله آن درک می کند، اگر بیش از 24 ساعت دوام یابد و پایداری داشته باشد، ”خُلق“ نامیده می شوند. یکی از راهکارهای ایجاد آرامش روانی برای دیگران درک متقابل آنان است یعنی همدلی کردن. در اینجا نیز ما برای ایجاد آرامش روانی برای خود، باید بتوانیم تا خود را نیز درک نماییم و این همان کنار آمدن با هیجانات می‏‌باشد.

افرادی که با هیجانات خود کنار نمی آیند، آسیب پذیر هستند و حساس تر می باشند و طبیعتاً دچار لغزش ها و شکست های بیشتری می شوند و این خود هم در سلامت روانی و متعاقباً به سلامت جسمانی آنها نیز لطماتی وارد می کند، گاهی این لطمات جبران ناپذیر هستند.

خطر دیگر عدم تطابق با هیجانات این است که فرد تمایل بیشتری به اعتیاد به انواع مواد مخدر پیدا می کند تا فرصتی را برای گریز و فرار از خود و هیجانات منفی و احساسات منفی Negative Feelings خود داشته باشد. البته روی آوردن افراد به مواد مخدر نوعی عملکرد غیرانطباقی می باشد.

این امر گاهی به صورت نوع دیگر اعتیادها بروز می کند، مانند اعتیاد به سیگار و مشروبات و حتی کامپیوتر و اینترنت.

نکته قابل توجه اینکه نمی‏‌توان هیجانات و عواطف را نادیده گرفت و باید وجود آن‏ها را پذیرفت. هیجانات جزو ضروریات و بایدهای زندگی بوده و نه می‏‌توان آن‏ها را از بین برد و نه باید آن‏ها را از بین برد؛ آن‏ها جزو لابد زندگی بوده و البته باید با آن‏ها کنار آمد. مثلا نمی‏توانیم انتظار داشته باشیم که افراد احساس خشم نکنند، چون خشم یک احساس است و وجود آن ضروری است و اتفاقا اگر کسی به خشم نیاید باید در خود تجدید نظر کند، حتما مشکلی دارد ولی از طرف دیگر باید شیوه های کنار آمدن با خشم را به کار برد.

خشم یک احساس است ولی خشمناکی یک رفتار، احساس خشم، مانعی ندارد ولی خشمناکی مشکل ایجاد می‏‌کند، چرا که موجوب پرخاشگری (زبانی، فیزیکی و …) می‏گردد.

نوشته تطابق با هیجانات Coping with Emotions اولین بار در روانپژوهی. پدیدار شد.